‘Geen cel voor verwarde mensen, maar steun’

De zorg voor mensen met verward gedrag is een zaak voor justitie (politie en gevangenis) geworden. Het stijgende aantal moorden wordt mede aan deze verwarde mensen toegeschreven. De gevangenissen lijken steeds meer op psychiatrische ziekenhuizen. Sommige ggz-deskundigen doen de stijgende aantallen mensen met verward gedrag af met argumenten dat niet goed geteld wordt, er meer geld moet naar ambulante zorg en minder naar bedden, of dat er nu onnodig gestigmatiseerd wordt.

Vanuit historisch perspectief is deze stijging begrijpelijk omdat bij minder bedden er meer mensen in cellen verblijven. Laten we dus het probleem onderkennen en naar oplossingen zoeken. Binnen het gemeentelijk beleid staat eigen kracht centraal. Je moet zelf iets willen en voor preventie moet de buurvrouw zorgen. Voor de mensen om wie het gaat is die eigen kracht beperkt. Ze hebben te weinig ‘doenvermogen’.

Een bijkomend gevolg is dat niet meekomen gezien wordt als niet willen. Eigen schuld dikke bult is dan een conclusie. Latente verwaarlozing gaat zo makkelijk over in minachting. Daarmee raken deze kwetsbare mensen nog meer in de versukkeling. Voor het ondersteunen van het doenvermogen is geen eenduidig recept, maar het begint met het tonen van medemenselijkheid, compassie en komt in de buurt van wat in kerkelijk Nederland charitas/diaconie doet.

Draaideurpsychiatrie

De huidige zorg van de ggz is terug bij wat vroeger draaideurpsychiatrie heette. Zo snel mogelijk doorschuiven naar buiten. De gesloten deuren naar zorg, werk of dagbesteding en huisvesting moeten weer open. De sector is de afgelopen twintig jaar sterk in de breedte gegroeid voor zorg aan gemotiveerde mensen die passen binnen de behandelregels en financiële afspraken. De zorg voor de meest kwetsbaren voldoet hier niet aan. Deze is ingewikkeld en soms zelfs levenslang.

Zorgelijk is dat er geen brug wordt geslagen tussen zorg en veiligheid. Instellingen en verzekeraars kibbelen over de besteding van middelen. Verzekeraars moeten zich aan de wet houden en daar is veiligheid geen verzekerbaar product. De nood is zo hoog dat de hoogste politiebaas alarm slaat. De goed bedoelde adviezen die Erik Akerboom in december gaf, gaan echter voorbij aan het kernprobleem: de noodzaak van centrale regie voor kwetsbare mensen met verward gedrag. Dus landsbestuur, sla de hand aan de ploeg, leg je oor te luister en kom met een helder verhaal en afspraken met het veld over wat er moet gebeuren. Op drie onderdelen is een nieuwe wind nodig.

Straatdokters

Veiligheid is een onlosmakelijk onderdeel van de zorg voor ernstige zieke psychiatrische patiënten en mensen met een beperking en verward gedrag. Dus ook onderdeel van de verzekerbare zorg en daarmee een ‘product’ in het verkeer tussen verzekeraars en zorg-aanbieders. Als er wettelijke belemmeringen zijn om die veiligheid in te bouwen, neem deze dan weg. Voorkom dat huisartsen of straatdokters de zorg als noodhulp moeten gaan verrichten, een noodkreet die ook de Landelijke Huisartsen Vereniging slaakt. En voer snel de Wet langdurige zorg voor de ggz in, waarbij speciaal gelet wordt op de verantwoordelijkheid voor de ggz bij veiligheid en het in stand houden van voorzieningen voor veilige zorg en beschermd wonen. De senaat beraadslaagt hier komende week over.

Er is ook ondersteuning in het ‘doenvermogen’ nodig voor kwetsbare en verwarde mensen. Dat betekent dat de afbraak van de beschermende zorg moet worden omgebogen naar een herstel van een gevarieerd aanbod voor mensen die ziek en verward zijn.

Regiecentrum

Maak beleid en wetten die zorgen dat gemeenten geld krijgen maar ook dat ze zich moeten verantwoorden over hun bijdragen aan het versterken van kwetsbare burgers. Op gemeentelijk niveau is – naast het wijkteam – een klein hoogwaardig regiecentrum sociale psychiatrie nodig. Laat gemotiveerde professionals, met name psychiaters, opstaan en gemeenten helpen bij het opstellen van een op herstel gericht beleid zodat meer mensen aan de maatschappij kunnen deelnemen.

Ook burgers met verward gedrag tellen mee en verdienen respect.

Er moet centrale regie komen voor kwetsbare mensen met verward gedrag.

Laat een reactie achter